Blue Growth

Achtergrond

Het oppervlak van onze Blauwe planeet bestaat voor ruim 70 procent uit water. Nederland is gelegen in een rivierdelta en is onlosmakelijk verbonden met de zee. Over het water hebben we de wereld ontdekt en nog steeds is Rotterdam de mainport van Europa. 90 procent van alle goederen wordt over het water vervoerd. Nederlandse innovaties varen en werken op en in de wereldzeeën. Water biedt ook nieuwe bronnen voor energie, grondstoffen en voedsel. Drijvende oplossingen bieden ruimte in tijden van zeespiegelstijging en overbevolkte steden, of als drijvende ondersteuning van duurzame energiewinning en -opslag. Daarvoor moeten we de zee beter begrijpen, benutten en beschermen en willen we economie en ecologie combineren.

Blue Growth staat voor het creëren van duurzame economische groei op zee (en eventueel binnenwateren). Alhoewel alle activiteiten op zee bijdragen aan economische groei, wordt met Blue Growth vooral bedoeld het ontwikkelen van nieuwe duurzame activiteiten op zee. Voorbeelden zijn het winnen en opslaan van hernieuwbare energie, aquafarming / maricultuur, het leven op zee en eco-toerisme.

Cruciaal voor Blue Growth is het ontwikkelen van verschillende activiteiten in samenhang. Individueel zijn de activiteiten misschien nog niet economische rendabel, maar in samenhang kunnen ze bijdragen aan economische groei. Ook gaat het om het effectief gezamenlijk gebruik van de beperkte ruimte op zee (multi-use). Daarbij moet het duurzame karakter voorop staan en moet er dus zo min mogelijk verstoring zijn van het mariene ecosysteem.  De nieuwe activiteiten op zee zullen gefaciliteerd moeten worden met duurzame (emissieloze) schepen, goede verbindingen met het vaste land en diensten vanuit havens die zullen dienen als belangrijke knooppunten.

De economische kansen bij het optimaal benutten van de zee zijn groot, maar deze zijn alleen te realiseren bij een gezamenlijke inspanning van verschillende sectoren en kennisgebieden in een cross-sectorale samenwerking, waarbij economie en ecologie in balans zijn. Nieuwe economische activiteiten op zee staan vaak nog in de kinderschoenen en vragen om een soortgelijke aanpak als bij vaste wind op zee. Zo zijn drijvende windturbines voor dieper water, drijvende zonnepanelen, getijden- en golfenergie potentiële energiebronnen op zee en daarmee een mogelijke aanvulling op de vaste offshore wind in ondieper water. Ook zijn combinaties mogelijk.

Aquafarming en zeewierteelt hebben de mogelijkheid om uit te groeien tot een belangrijke bron van voedsel en grondstof voor medicijnen (en andere duurzame producten). De bestaande systemen zijn echter veelal ontwikkeld voor beschut water en niet geschikt voor toepassing op de Noordzee. Aanpassing aan de ruigere Noordzee condities zal de systemen waarschijnlijk duurder maken, waardoor het nog belangrijker wordt om rendabele systemen te ontwikkelen in samenhang met andere activiteiten op zee.

De groeiende wereldbevolking concentreert zich steeds meer in steden die vaak aan de zee liggen. Door de snel groeiende wereldbevolking neemt het aantal grote havensteden toe. Tegelijkertijd stijgt de zeespiegel, waardoor er in de havensteden en dichtbevolkte kustgebieden minder ruimte zal zijn. Deze druk op de ruimte zal zich vertalen naar een expansie van de steden op zee. De verwachting is dat ook voor dieper water de behoefte zal groeien aan kunstmatige eilanden. Hiervoor zal naar een drijvende oplossing moeten worden gekeken en voor de kust afgemeerd worden. De eilanden kunnen dan dienen voor woonruimte, maar ook voor industriële activiteiten waardoor voor de mens meer ruimte vrij komt op het land.

De ontwikkeling van deze drijvende eilanden zit nog in een conceptfase, maar de Nederlandse maritieme sector zou hier veel economische waarde uit kunnen creëren. Drijvende eilanden kunnen ook dienen als werkeilanden voor offshore energie ontwikkeling of als ‘energy hubs’ waarbij de duurzame energie die op zee wordt opgewekt, lokaal kan worden opgeslagen in de vorm van bij voorbeeld waterstof. Vanaf deze plekken kan de energie worden getransporteerd, of gebruikt voor emissieloze schepen.

Uiteindelijk moeten alle activiteiten op zee in samenhang plaats vinden, zodat er voldoende ruimte blijft voor natuur, zeetransport en alle andere bestaande functies en dat de veiligheid gewaarborgd blijft. Ruimtelijke planning (Marine Spatial Planning) is daarom een discipline die sterk verbonden moet zijn met alle Blue Growth activiteiten.